Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ και ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΛΙΤΩΝ υπέρ των ΡΕΜΑΤΩΝ – ΡΟΗ για το κλείσιμο του κύκλου του νερού!

Παρά τις αλλεπάλληλες Οδηγίες και τη σειρά Κανονισμών ΕΕ, από το 1991έως σήμερα, το καυτό ζήτημα της βιώσιμης διαχείρισης των υδατικών πόρων παραμένει σχεδόν ανέγγιχτο στη χώρα μας. Μεταξύ άνευρων συνθημάτων, τετριμμένων διακηρύξεων και παρωχημένων διαπιστώσεων, τα ρέματα οχετοποιούνται για να αδειάσουν το βρόχινο, λύματα και το νερό πηγών στη θάλασσα, τα αστικά και βιομηχανικά λύματα εξακολουθούν να θεωρούνται ενοχλητικά απόβλητα, ο αγροκτηνοτροφικός τομέας στεγνώνει τους υδροφορείς και μολύνει έδαφος και υγρότοπους, ενώ όλες οι αστικές χρήσεις του νερού βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στο πόσιμο. Και όλα αυτά με τον έλεγχο του υδατικού μας αποτυπώματος σχεδόν ανύπαρκτο, τη θαυματουργή κυκλική οικονομία των υδατικών πόρων πρακτικά άγνωστη και την διασφάλιση της υγείας, της προστασίας του φυσικού κεφαλαίου και της δημιουργίας μιας πραγματικής οικονομίας, ζητήματα ελάχιστης ή και καμίας σημασίας.

----------------------------------------------------------

Αδιάφορο το Υδατικό Αποτύπωμα, άγνωστη η Κυκλική Οικονομία!

- Κάποιοι ξημεροβραδιάζονται υπολογίζοντας τις αυξομειώσεις των αποθεμάτων των ταμιευτήρων που υδροδοτούν την Αττική,

- άλλοι μελετώντας τις προβλέψεις για τις προσεχείς βροχοπτώσεις,

- κάποιοι άλλοι ανάγουν το ζήτημα του νερού σε ζήτημα σχεδιασμού, χρηματοδοτήσεων, τιμολόγησης ή και υποδομών,

- από τον Περιφερειάρχη της μεγαλύτερης Περιφέρειας της χώρας δεν περνάει καν η ιδέα ότι τα περίφημα αντιπλημμυρικά - για τα οποία κομπάζει όπου βρεθεί και όπου σταθεί - δεν αποτελούν παρά ότι το χειρότερο από τη σκοπιά της εξοικονόμησης υδατικών πόρων, πλέον της τραγικής καταστροφής φυσικού κεφαλαίου,

- το κυβερνητικό ΥΠΕΝ ονειρεύεται εκτροπές ποταμών και νέους ταμιευτήρες, γεωτρήσεις και αφαλατώσεις,

- ο Πρωθυπουργός υπόσχεται «εθνικούς σχεδιασμούς» και ριζικές αλλαγές μοντέλου διαχείρισης,

αλλά λίγοι θεωρούν ότι η αντιμετώπιση του ζητήματος του νερού απαιτεί κατά κύριο λόγο τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και ακόμη λιγότεροι εμμένουν στο ότι η φύση του νερού ταυτίζεται με την εξοικονόμηση και την κυκλική οικονομία, από το βρόχινο έως την τελευταία σταγόνα υγρού απόβλητου, με αδιάψευστο «μετρητή» το περίφημο Υδατικό Αποτύπωμα του πολίτη, της κοινότητας και της χώρας.

Για το Υδατικό Αποτύπωμα της χώρας λέγονται και γράφονται ελάχιστα, ελάχιστα γράφονται και για την κατά κεφαλή ημερήσια κατανάλωση νερού και το υψηλό κατά κεφαλή ημερήσιο υδατικό αποτύπωμα, ενώ σχεδόν τίποτα για την δραματική ανάγκη οριζόντιας θεσμοθέτησης της κυκλικής οικονομίας των υδάτινων πόρων, παντού, σε όλα και για όλα.

1. Κάθε Έλληνας χρησιμοποιεί ημερησίως για τις ανάγκες του γύρω στα 324 λίτρα νερού, έναντι των 215 της Ιταλίας.

2. Η μέση ημερήσια κατανάλωση του κάθε Έλληνα εκτοξεύεται στα 6.400 λίτρα νερού εάν σε αυτά που χρησιμοποιεί για τις ανάγκες του προστεθεί και η ποσότητα του νερού που του αντιστοιχεί από τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που χρησιμοποιεί. Το ογκώδες κατά κεφαλή ημερήσιο υδατικό αποτύπωμα της χώρας την κατατάσσει στην 6^η θέση μεταξύ των 28 κρατών μελών ΕΕ, μετά το Λουξεμβούργο και την Πορτογαλία που κατέχουν την 1^η θέση με 6.900 λίτρα, την Ισπανία που κατέχει την 3^η με 6.700 λίτρα και τις Κύπρο και Ουγγαρία που κατέχουν την 4^η και την 5^η με 6.500 λίτρα.

Το Υδατικό Αποτύπωμα συνιστά τον κρισιμότερο δείκτη των επιπτώσεων του κύκλου ζωής ενός ατόμου ή μιας κοινότητας στην υγεία των υδατικών πόρων και το σημαντικότερο εργαλείο καθοδήγησης των ηθικών και υπεύθυνων επιλογών σχετικά με την κατανάλωση των υδατικών πόρων, με την αντιμετώπιση της υδατικής πίεσης, τη διασφάλιση της βιώσιμης διαχείρισης τους και, εν τέλει, με την αξιολόγηση της αειφορίας του περιβάλλοντος. Η συστηματική αύξηση του Υδατικού Αποτυπώματος ενέχει εύλογα σοβαρές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις και καταδεικνύει:

- Την εντατική, μη ισορροπημένη, κατανάλωση υδατικών πόρων - άμεση και έμμεση, επιφανειακών και υπόγειων, είτε βρόχινου, είτε υδροφόρου ορίζοντα, είτε ρεμάτων λιμνών και ποταμών,

- ένα υψηλό βαθμό ρύπανσης λόγω της υψηλής ποσότητας υδατικών πόρων που απαιτεί η απορρύπανση των παραγωγικών διαδικασιών και,

- τη διάχυτη περιβαλλοντική υποβάθμιση λόγω της σοβαρής πίεσης που ασκείται στους υδάτινους πόρους, με πρώτη επίπτωση τα φαινόμενα ξηρασίας/λειψυδρίας.

Είναι προφανές ότι η δραστική μείωση του υδατικού αποτυπώματος μιας κοινότητας δεν απαιτεί μόνο την αλλαγή στυλ ζωής στην κατεύθυνση βιώσιμων επιλογών ως προς τη χρήση των υδατικών πόρων - μείωση της σπατάλης, επιλογή διατροφικών μοντέλων και υπηρεσιών που απαιτούν την ορθολογική χρήση του νερού κ.λπ. - αλλά και την οριζόντια θεσμοθέτηση πολιτικών σε θέση να συνδράμουν στη διατήρηση ενός χαμηλού υδατικού αποτυπώματος προς όφελος της προστασίας των υδατικών πόρων και, παρεμπιπτόντως, του ανθρώπου και του περιβάλλοντος. Εάν δε αυτό αποτελεί καθολική υποχρέωση, δεδομένης της κρίσιμης κατάστασης των υδατικών πόρων και της κλιματικής κρίσης, συνιστά αναγκαστική επιλογή για μία χώρα όπως η Ελλάδα, που καταχωρείται διεθνώς μεταξύ των πλέον σπάταλων στο πεδίο της κατανάλωσης νερού.

Εμείς και ο Ποδονίφτης!

Κυριακάτικος περίπατος «γνωριμίας και ευαισθητοποίησης» στον Ποδονίφτη - με τον Κώστα Παπακώστα και την ομάδα «Ποδονίφτης - Ρε(ύ)μα κριτικής των καιρών και δράσης»!

#ROH

#Polites_yper_ton_rematon

#Oikologiki_Symmaxia

#oikologikisymmaxia

«Οικολογική Συμμαχία».

- Για την «Οικολογική Μετάβαση» σε μία κοινωνία βιώσιμης ευημερίας.

- Για τον άνθρωπο, τα ζώα και το περιβάλλον.

- Για τον κόσμο που μπορεί να γίνει.

contact@oikologiki-symmaxia.gr

https://oikosymmaxia.blogspot.com

#ROH

#Polites_yper_ton_rematon

#Oikologiki_Symmaxia

#oikologikisymmaxia

«Οικολογική Συμμαχία».

- Για την «Οικολογική Μετάβαση» σε μία κοινωνία βιώσιμης ευημερίας.

- Για τον άνθρωπο, τα ζώα και το περιβάλλον.

- Για τον κόσμο που μπορεί να γίνει.

contact@oikologiki-symmaxia.gr

https://oikosymmaxia.blogspot.com

Λέγε-λέγε πάντα κάτι μένει!

 

#Oikologiki_Symmaxia

#oikologikisymmaxia

«Οικολογική Συμμαχία».

- Για την «Οικολογική Μετάβαση» σε μία κοινωνία βιώσιμης ευημερίας.

- Για τον άνθρωπο, τα ζώα και το περιβάλλον.

- Για τον κόσμο που μπορεί να γίνει.

contact@oikologiki-symmaxia.gr

https://oikosymmaxia.blogspot.com

Ευρωπαϊκό Βραβείο Τοπίου 2009 «Parc de la Deûle»

Την εποχή της επανεκτίμησης του αστικού βρόχινου ως πόρου πολύτιμου και της συστηματικής του αξιοποίησης μέσω της κυκλικής οικονομίας, η επακόλουθη ελαχιστοποίηση της επιφανειακής απορροής έκλεισε οριστικά τον κύκλο του ψευδοδιλλήματος της υποτιθέμενης σύγκρουσης μεταξύ της φυσικότητας των δρόμων του νερού και του ζητήματος της υδραυλικής ασφάλειας, που κυριάρχησε για δεκαετίες στο πεδίο των πολιτικών αντιπλημμυρικής προστασίας δίνοντας το άλλοθι σε παρεμβάσεις καταστροφικών επιπτώσεων σε επίπεδο πανίδας, χλωρίδας, βιοποικιλότητας, τοπίου, μικροκλίματος, ανθεκτικότητας και, εντέλει, ποιότητας ζωής.

Η «αντιπλημμυρική θωράκιση» διαχύθηκε στον αστικό ιστό ως αντικείμενο και έργο Αστικού Σχεδιασμού - https://oikosymmaxia.blogspot.com/2026/05/elmer-avenue-project.html - https://oikosymmaxia.blogspot.com/2025/11/blog-post_13.html - https://oikosymmaxia.blogspot.com/2025/10/blog-post_29.html - ρέματα και ποτάμια απελευθερώθηκαν από τον ρόλο του οργανικού κομματιού του αποχετευτικού συστήματος για να ανακηρυχθούν - επίσημα - ως ζωντανοί οργανισμοί και βασικοί παράγοντες ανάκτησης της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή, ως ευαίσθητα τοπία και πολύπλοκα συστήματα πόρων που ενσωματώνουν περιβαλλοντικές, οικολογικές και χωρικές αξίες, περιβαλλοντικών, οικολογικών και χωρικών σχέσεων αλλά και ως σημαντικοί συντελεστές της «Επιστροφής στο Χώρο» και των παρεμβάσεων Χωρικής Αναγέννησης.

Ένα από τα πλέον λαμπρά παραδείγματα «απελευθερωμένου» ποταμού που ανάχθηκε σε πυρήνα πολυεπίπεδης Χωρικής Αναγέννησης είναι εκείνο του ποταμού Deûle, στην μητροπολιτική περιοχής της Λιλ, στη Γαλλία: Αναγεννημένος σε επίπεδο οικοσυστήματος, χρησιμοποιήθηκε ως ραχοκοκαλιά για την δημιουργία ενός σπουδαίου συστήματος Υγροτοπικού Πάρκου κατά μήκος της ροής του, που ανασύρει από την υποβάθμιση τον μεταβιομηχανικό περιαστικό ιστό της πόλης και τις κατεστραμμένες φυσικές και γεωργικές εκτάσεις της περιοχής, σε ένα θαυμαστό mix φυσικού περιβάλλοντος, αντιπλημμυρικότητας, οικολογικής καλλιέργειας, αγροτουρισμού και ψυχαγωγίας.

Και αυτά όταν, σε μοναστική απομόνωση από τις διεθνείς εξελίξεις, η ελληνική Πολιτεία και οι κεντρικές και περιφερειακές της διοικήσεις, συνεχίζουν ευλαβικά στον παρωχημένο δρόμο της άκρατης τεχνικοποίησης, σφράγισης και αδιαβροχοποίησης του εδάφους, της θεώρησης του αστικού βρόχινου ως απόβλητου και, κατ’ ακολουθία, της υλοποίησης σκόρπιων «έργων» οχετοποίησης του εναπομείναντος φυσικού κεφαλαίου ποταμών και ρεμάτων στο όνομα μιας ψευδεπίγραφης αντιπλημμυρικής θωράκισης, με μόνο σίγουρο την συστηματική κατακρήμνιση της ποιότητας ζωής του πολίτη. Γιατί γι’ αυτούς, ρέματα και ποτάμια συνεχίζουν να είναι αποχέτευση και υδροσωλήνες και όχι οικότοποι και δημιουργοί τοπίου.

Ευρωπαϊκό Βραβείο Τοπίου 2009 «Parc de la Deûle»: Ρέματα και ποτάμια δεν είναι ούτε αποχέτευση ούτε υδροσωλήνες!

Το 2009 το Συμβούλιο της Ευρώπης απένειμε το περιώνυμο Βραβείο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για το Τοπίο στις πολιτειακές αρχές της γαλλικής Λιλ για μία εμφατική μετατροπή 7000 στρεμμάτων σε περιαστικό Πάρκο, το περίφημο Parc de la Deûle.

Ευρωπαϊκό Βραβείο Τοπίου 2009 «Parc de la Deûle»

#ROH

#Polites_yper_ton_rematon

#Oikologiki_Symmaxia

#oikologikisymmaxia

«Οικολογική Συμμαχία».

- Για την «Οικολογική Μετάβαση» σε μία κοινωνία βιώσιμης ευημερίας.

- Για τον άνθρωπο, τα ζώα και το περιβάλλον.

- Για τον κόσμο που μπορεί να γίνει.

contact@oikologiki-symmaxia.gr

https://oikosymmaxia.blogspot.com

Σάββατο 9 Μαΐου, Πνευματικό Κέντρο Αθηνών

Χαιρετισμός εκ μέρους του «ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΟΛΙΤΩΝ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΡΕΜΑΤΩΝ-«ΡΟΗ» στην εκδήλωση για την οικονομική ενίσχυση του εθελοντικού έργου του «ΟΜΙΛΟΥ ΦΙΛΩΝ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ.»

#ROH

#Polites_yper_ton_rematon

#Oikologiki_Symmaxia

#oikologikisymmaxia

«Οικολογική Συμμαχία».

- Για την «Οικολογική Μετάβαση» σε μία κοινωνία βιώσιμης ευημερίας.

- Για τον άνθρωπο, τα ζώα και το περιβάλλον.

- Για τον κόσμο που μπορεί να γίνει.

contact@oikologiki-symmaxia.gr

https://oikosymmaxia.blogspot.com

Elmer Avenue Project

Και ενώ η ελληνική πολιτεία πρωταγωνιστεί στην ξέφρενη τεχνικοποίηση και σφράγιση του εδάφους, καταστρέφοντας το πολύτιμο φυσικό κεφάλαιο ποταμών και ρεμάτων για να δεχτούν την απορροή των σημαντικών όγκων βρόχινου που δημιουργούνται, ο υπόλοιπος κόσμος επιδίδεται εδώ και δεκαετίες στον έλεγχο των πλημμυρικών φαινόμενων μέσω μιας πλειάδας πρωτοποριακών παρεμβάσεων Αστικού Σχεδιασμού που θέλει το βρόχινο ως πόρο και όχι ως απόβλητο και τη διαχείριση του νερού αποκλειστικά και μόνο μέσω της κυκλικής οικονομίας.

Σε αυτή την κατηγορία πρωτοποριακών παρεμβάσεων ανήκει και το Elmer Avenue Project, ή η μετατροπή ενός κομματιού μιας συνοικίας στην Καλιφόρνια από πλημμυροπαθές σε υπόδειγμα Αστικού Σχεδιασμού - Αστικής Οικολογίας, μηδενισμού της επιφανειακής απορροής, εμπλουτιζόμενου υδροφόρου ορίζοντα, προστασίας του φυσικού κεφαλαίου, σημαντικής εξοικονόμησης υδατικών πόρων, ελκυστικού αστικού τοπίου, ισορροπημένου μικροκλίματος και, εν τέλει, υψηλής ποιότητας ζωής.

Elmer Avenue Project: Η διαχείριση του βρόχινου και της πλημμύρας θέλει αστικό σχεδιασμό

Γύρω στο 2010, στην περιοχή Sun Valley του Λος Άντζελες - Καλιφόρνια - ολοκληρώθηκε η κατασκευή ενός πρωτοποριακού έργου, υποδειγματικού μοντέλου στο πεδίο της αστικής αναγέννησης και της εφαρμογής των αρχών της κυκλικής οικονομίας του βρόχινου. Το έργο αφορούσε την παρέμβαση στην περιοχή ενός τμήματος λεωφόρου και των προσκείμενων οικοδομικών τετραγώνων, 4 στρεμμάτων, που υπόκεινται σε πλημμυρικά φαινόμενα μιας κάποιας σοβαρότητας. Κατά συνέπεια, ως κύριος στόχος του έργου τέθηκε μεν η αποτελεσματική αντιμετώπιση των περιοδικών πλημμυρών αλλά μέσω ενός άλλου παραδείγματος, μακριά από κάθε προσέγγιση στα γνωστά παρωχημένα αντιπλημμυρικά, μέσω του μηδενισμού της απορροής του βρόχινου με χρήση μιας πλειάδας μεθόδων διήθησης, απορρύπανσης, συλλογής και επανάχρησης του νερού από μέρους των κατοίκων της περιοχής του έργου.

- Η παρέμβαση ενδιαφέρει μεν τα 4 στρέμματα της Λεωφόρου και των προσκείμενων οικοδομικών τετραγώνων, αλλά διαμορφώθηκε κατά τρόπο ώστε να διαχειρίζεται το βρόχινο μιας συνολικής έκτασης 40 στρεμμάτων χάρη στην χρήση υπόγειων σηράγγων διήθησης/αποστράγγισης, που διοχετεύουν το βρόχινο στον υδροφόρο ορίζοντα και όχι στο δίκτυο αποχέτευσης.

- Η όλη επιφάνεια της παρέμβασης καλύφθηκε με υδατοπερατά υλικά – διαπερατό  οδόστρωμα και 1.560 τ.μ. υδατοπερατά υλικά επίστρωσης των βατών επιφανειών - έτσι ώστε να μηδενιστεί η απορροή του βρόχινου στο αποχετευτικό δίκτυο και να επιστραφεί φιλτραρισμένο από το έδαφος στον υδροφόρο ορίζοντα για τη φυσική αποκατάσταση του υδρογεωλογικού κύκλου, αντί να καταλήγει ρυπασμένο στη θάλασσα.

- Όπου δυνατό δημιουργήθηκαν χώροι πρασίνου ενώ κατά μήκος της Λεωφόρου φυτεύτηκαν 23 αυτοφυή δέντρα - κατάλληλα για το κλίμα της περιοχής - και κατασκευάστηκαν 24 βιο-τάφροι και κήποι βροχής - με αυτοφυή φυτά, ανθεκτικά στην ξηρασία και ελάχιστες απαιτήσεις άρδευσης - τόσο για την αύξηση της διήθησης του βρόχινου όσο και για την βελτιστοποίηση του μικροκλίματος της περιοχής. Βιο-τάφροι και κήποι βροχής πρόσθεσαν 1.728 τ.μ. φυτεμένης έκτασης στην περιοχή και τη δυνατότητα δέσμευσης 425.000 λίτρων βρόχινου.

- Κάτω από τη Λεωφόρο τοποθετήθηκε μία σήραγγα διήθησης/αποστράγγισης σε θέση να δεσμεύσει γύρω στα 2,5 εκ. λίτρα βρόχινου.

- Τοποθετήθηκαν 13 δεξαμενές, χωρητικότητας 200 λίτρων και 2.000 μ. σωλήνωσης, για τη συλλογή και επαναχρησιμοποίηση του βρόχινου για άρδευση από τους κατοίκους της περιοχής της παρέμβασης.

«No Mow»!

Όταν γράφαμε για τη σπουδαιότητα του οικοσυστήματος των «ψηλών χορταριών» και την αειφόρο διαχείριση που υφίσταται σε μια πλειάδα μικρών και μεγάλων πόλεων σε όλο τον κόσμο - https://oikosymmaxia.blogspot.com/2026/03/blog-post_2.html - δεν υποπτευόμασταν ότι, πίσω απ’ όλα, υπάρχει ένα εύρωστο Κίνημα που εδώ και μια δεκαετία δραστηριοποιείται υπέρ της χρησιμότητας τους σε αστικό περιβάλλον: Το Κίνημα «No Mow» ή «Μην τα κόβεις»!

Το Κίνημα «No Mow» πραγματοποίησε το δημόσιο ντεμπούτο του το 2019 στην Μεγάλη Βρετανία ως «No Mow May» - «Μην τα κόβεις τον Μάη», με πρωτοβουλία της περιβαλλοντικής οργάνωσης Plantlife, αλλά γρήγορα η χρησιμότητα της οπτικής του κέρδισε την υιοθέτηση πολύ πιο πέρα από τον μήνα Μάιο, καθόσον στοχεύει στην προαγωγή μιας άλλης ιδέας αστικού περιβάλλοντος υπέρ της ευημερίας του οικοσυστήματος και της κοινότητας.

Το Κίνημα προσκαλεί πολίτες και Δημόσιες Διοικήσεις να αναλογιστούν τη σχέση τους με τη φύση και να υιοθετήσουν μια άλλη, αειφορική, οπτική σχετικά με τη διαχείριση των χώρων αστικού πρασίνου, με την αναγνώριση της ομορφιάς της αυθόρμητης φύσης, την αναγνώριση της σημασίας της βιοποικιλότητας και την επακόλουθη ριζική αλλαγή παραδείγματος όσο αφορά την διαχείριση των ψηλών χορταριών σε ιδιωτικούς κήπους και σε όλους τους δημόσιους αστικούς χώρους - πάρκα, παρτέρια ή και άκρες των δρόμων – ώστε να επιτρέπεται στην άγρια ζωή να ολοκληρώνει τον κύκλο ζωής της.

Για το «No Mow» η υιοθέτηση πρακτικών όπως η μειωμένη κοπή των ψηλών χορταριών ή και η δημιουργία αστικών λιβαδιών με αγριολούλουδα μετατρέπει τους χώρους του αστικού πράσινου σε καταφύγια για την άγρια ζωή και σε παράγοντες υποστήριξης της φύσης με ένα καινοτόμο τρόπο: 6 πικραλίδες, για παράδειγμα, είναι αρκετές για να θρέψουν μία μέλισσα ενώ 100 τ.μ. γκαζόν μπορούν να υποστηρίξουν μόνο 6!