Μία
από τις πλέον παρεξηγημένες περιπτώσεις οικοσυστήματος, από τα πιο
πλούσια σε βιοποικιλότητα, είναι και εκείνο των ψηλών χόρτων, των
«αγριόχορτων» ή και ζιζανίων - όπως λέγονται - με λίγα λόγια των
φυτών «που φυτρώνουν σε ένα μέρος χωρίς να τα έχουμε σπείρει εμείς οι ίδιοι».
Θεωρούνται
ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του κάθε ερασιτέχνη και
επαγγελματία αγρότη ή κηπουρού, αντιμετωπίζονται ως πρόβλημα για
τα λοιπά φυτά ενώ, συχνά, προσεγγίζονται ως αντιαισθητικά για «έναν
όμορφο κήπο ή ένα ωραίο γκαζόν» (sic
!!!).
Καταστρέφονται μανιωδώς όπου βρεθούν, μηχανικά ή με το χέρι, με
κάποια ξύστρα για αγριόχορτα, με χημικά και βιολογικά
ζιζανιοκτόνα, ή με διάφορες εμπειρικές μεθόδους - ράντισμα με ξύδι,
κάλυψη με αλάτι κ.λπ. - και πνίγονται προληπτικά με την κάλυψη του εδάφους με γεωυφάσματα.
Αλλά δεν είναι έτσι.
Οι
εκτάσεις με ψηλά χορτάρια αποτελούν ένα πολύπλοκο οικοσύστημα,
από τα πιο παραγωγικά και πλούσια σε βιοποικιλότητα, ανταγωνιζόμενα
ακόμη και τα τροπικά δάση σε ποικιλία ειδών σε μικρότερη κλίμακα. Τα ψηλά
χορτάρια φιλοξενούν έναν πολύπλοκο ιστό ζωής, συμπεριλαμβανομένων
εκατοντάδων ειδών λουλουδιών, εντόμων, πουλιών και θηλαστικών.
Λέγεται ότι 10 τ.μ. έκτασης με ψηλό χορτάρι μπορεί να φιλοξενήσει
έως και 40 φωλιές πουλιών, μικρών θηλαστικών και εντόμων
επικονίασης, κυρίως από τον Μάιο έως τον Ιούλιο.
Οι
εκτάσεις με ψηλά χορτάρια:
1.
Αποτελούν ενδιαίτημα για πτηνά που ζουν στο έδαφος
- Τα
προστατεύει από τα αρπακτικά και τις οικόσιτες γάτες.
- Οι
πυκνοί μίσχοι κρύβουν φωλιές στο έδαφος για τον κατσουλιέρη, την σταρήθρα
ή και τα ορτύκια.
- Το
ξερό χορτάρι γίνεται υλικό για τη φωλιά του κοκκινολαίμη ή και
του κότσυφα.
- Οι
ώριμοι σπόροι είναι τροφή για τα μικρά που μόλις αφήνουν τη φωλιά τους.
2.
Παρέχουν χώρο φωλιάσματος μικρών θηλαστικών
- Οι μυγαλές
φτιάχνουν μπάλες χόρτου για να γεννήσουν 5-8 μικρά.
- Οι σκαντζόχοιροι
μεγαλώνουν τα μικρά τους σε λαγούμια κάτω από τούφες της αγριάδας.
- Οι δασοπόντικες
χτίζουν υπερυψωμένες φωλιές στους ψηλούς μίσχους.
3.
Δημιουργούν χώρους φωλιάσματος για επικονιαστές
- Οι πεταλούδες
γεννούν τα αυγά τους σε συγκεκριμένα είδη χορταριού: η κίτρινη χελιδονοουρά
στο άγριο μάραθο, η βανέσα του κάρδου σε τσουκνίδες.
- Ο βομβίνος
φωλιάζει σε παλιά λαγούμια ανάμεσα στις ρίζες.
- Οι μοναχικές
μέλισσες συλλέγουν τη γύρη από τα αγρωστώδη σε ανθοφορία.
- Οι ακρίδες
ολοκληρώνουν τη μεταμόρφωσή τους προστατευόμενες στα πυκνά χορτάρια.
4.
Αποτελούν τράπεζα σπόρων
- Τα
ώριμα αγρωστώδη παρέχουν απόθεμα τροφής για καρδερίνες, σκαρθάκια και
φανέτα το φθινόπωρο και τον χειμώνα.
- Οι σπόροι
που πέφτουν στο έδαφος βλασταίνουν την επόμενη εποχή δημιουργώντας βιοποικιλότητα.
- Τα
ποικίλα ψηλά χορτάρια συνιστούν μίγμα έως 30-40 ειδών.
5.
Δημιουργούν οικολογικά δίκτυα
- Τα
ψηλά χορτάρια διασυνδέουν κατακερματισμένα ενδιαιτήματα.
- Δημιουργούν
διαδρόμους κίνησης των μικρών ζώων, απαρατήρητων και
προστατευμένων.
6.
Συμβάλλουν στη δημιουργία ζωτικού μικροκλίματος για τα φιλοξενούμενα είδη
- Η
θερμοκρασία κάτω από με ψηλά χορτάρια είναι 8-10°C μικρότερη από
την θερμοκρασία της ατμόσφαιρας.
- Τα ψηλά
χορτάρια διατηρούν την απαραίτητη υγρασία για τα αμφίβια, μαλάκια
και αρθρόποδα.
- Προστατεύουν
τις φωλιές και τα αυγά ακόμη και από ριπές ανέμου.
