Με
καθυστέρηση μερικών δεκάδων ετών, η ΕΥΔΑΠ ανακοίνωσε τον περασμένο Απρίλιο την
πρόθεση ετοιμασίας μιας μελέτης αναβάθμισης της Ψυτάλλειας με την εισαγωγή
τεταρτοβάθμια επεξεργασίας των λυμάτων και την παραγωγή έως και 750.000 κ.μ.
νερού ημερησίως - για βιομηχανικούς και αρδευτικούς σκοπούς – που, όπως
ανακοινώνει, θα συμβάλλουν στην αποσυμφόρηση των δικτύων του πόσιμου νερού της
Αττικής και θα δημιουργήσουν νέες δυνατότητες ενίσχυσης του υδροφόρου ορίζοντα.
Η
ετεροχρονισμένη ανακοίνωση της ΕΥΔΑΠ δεν αποτελεί παράδοξο αλλά το τραγικό σύμπτωμα
της υστέρησης της χώρας στο πεδίο της κυκλικής οικονομίας των υδατικών πόρων,
από κάθε άποψη και για κάθε τύπο χρήσης - οικιακής, αστικής, βιομηχανικής ή και
αγροκτηνοτροφικής.
- Θες
για το παρωχημένο θεσμικό πλαίσιο, σχετικό με την ανακύκλωση και την
επαναχρησιμοποίηση του νερού, βάσει μιας Κοινής Υπουργικής Απόφασης του 2011 -
ΚΥΑ 145116/2011;
- Θες
για την παντελή έλλειψη μιας πλατιάς κουλτούρας του νερού και στην επακόλουθη αδυνατότητα
αντίληψης ότι οι υδατικοί πόροι αποτελούν στρατηγικό εργαλείο για κάθε κοινωνικό,
περιβαλλοντικό και οικονομικό σύστημα;
- Θες για
το διαχρονικό πρόβλημα της κρίσης αντιπροσώπευσης, της καταστροφικής έλλειψης
αντιστοιχίας μεταξύ των κοινωνικών και περιβαλλοντικών δυναμικών του χώρου και
της θεσμικής τους εκπροσώπησης;
Θες
αυτό ή θες και κάτι άλλο, η πραγματικότητα είναι ότι η κυκλική οικονομία των
υδατικών πόρων είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη στη χώρα, με τη διαχείριση τους αγκυρωμένη
στο παρωχημένο γραμμικό μοντέλο «άντληση - χρήση – απόρριψη» και τις
ανυπολόγιστες επιπτώσεις της σε επίπεδο προστασίας του κύκλου των υδάτων από
την πηγή έως τη θάλασσα, της εξοικονόμησης υδατικών πόρων, της συγκράτησης των
υδάτων στο έδαφος, της πρόληψης της ρύπανσης, της διασφάλισης της
ανθεκτικότητας στις πλημμύρες, στην ξηρασία και στη λειψυδρία, στην υγεία του
φυσικού κεφαλαίου και της βιοποικιλότητας, στην προστασία της διατροφικής
αλυσίδας και σε εκείνη της δημόσιας υγείας - https://oikosymmaxia.blogspot.com/2026/05/blog-post_22.html
Και όλα
αυτά όταν σε άλλα γεωγραφικά μήκη και πλάτη, όπου η πολιτική τίθεται αβλέπως
στην υπηρεσία του περιβάλλοντος και του πολίτη, η κυκλική οικονομία των
υδατικών πόρων δεν αποτελεί μόνο καθημερινότητα αλλά και το κατεξοχήν εργαλείο
δημιουργίας μιας βιώσιμης, ανθεκτικής και έξυπνης υδατικής οικονομίας και
οικονομίας. Όπως στην Βαρκελώνη.
-----------------------------------------------------------
Από
τον νιπτήρα στο ποτήρι!
Στο Δήμο
Μολίνς ντε Ρέι, σε απόσταση 18 χιλιομέτρων από το κέντρο της Βαρκελώνης,
εφαρμόζεται μία πρωτοπόρα μέθοδος ανακύκλωσης και επανάχρησης των
γκρίζων νερών – από νιπτήρες, μπανιέρες, πλυντήρια και νεροχύτες - για
την παραγωγή πόσιμου.
Τα γκρίζα
νερά του Δήμου συλλέγονται, καθαρίζονται και φιλτράρονται, μέσω μιας πολύπλοκης
διαδικασίας φυσικής και τεχνολογικής αναγέννησης για να διοχετευτούν
στη συνέχεια στον παρακείμενο ποταμό Λιοβρεγάτ και να αναμιχθούν με το νερό
των πηγών και της βροχής. Οκτώ χιλιόμετρα πιο κάτω το νερό του ποταμού
αλιεύεται, υποβάλλεται σε ακόμα ένα κύκλο επεξεργασίας με χρήση εξαιρετικά
προηγμένων τεχνικών - όπως η αντίστροφη όσμωση και η απολύμανση με υπεριώδη
ακτινοβολία που το καθιστούν 100% ασφαλές σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα - και
διοχετεύεται, ως πόσιμο, στο δίκτυο ύδρευσης 3 εκατομμυρίων
πολιτών! Η όλη διαδικασία χαρακτηρίζεται ως έμμεση επαναχρησιμοποίηση νερού,
καθόσον παρεμβάλλεται το ποτάμι, ως αραιωτικό και του φίλτρο,
μεταξύ των γκρίζων νερών και της βρύσης.
Η όλη
διαδικασία λαμβάνει χώρα με τη μέγιστη δυνατή αυστηρότητα. Χρησιμοποιείται μία
πλατιά σειρά πολλαπλών μεμβρανών και φραγμάτων, ενώ οι έλεγχοι παρακολουθούν
στενά 376 ουσίες, μία προς μία, μέσω διαπιστευμένων εργαστηρίων. Τα
τελικά αποτελέσματα των ελέγχων προωθούνται στο Υπουργείο Υγείας και,
στη συνέχεια, αναρτώνται σε μια δημόσια πύλη όπου ο κάθε πολίτης μπορεί να
διαπιστώσει την καταλληλότητα του νερού και τις σχετικές δοκιμές.
Η υιοθέτηση
της διαδικασίας της έμμεσης επανάχρησης του νερού στη Βαρκελώνη
αποτελεί χαρακτηριστικό προϊόν της ανάγκης των καιρών μας. Η Μεσόγειος
θερμαίνεται ταχύτερα από τον υπόλοιπο πλανήτη και όσο περισσότερο θερμαίνεται τα
καιρικά φαινόμενα γίνονται ολοένα και πιο ακραία. Οι ξηρασίες μεγαλώνουν
σε διάρκεια και οι βροχές παρουσιάζονται βίαια και ραγδαίες. Εδώ και 6
περίπου χρόνια - από το 2020 - η Καταλονία βιώνει τη
μεγαλύτερη ξηρασία στην ιστορία της. Μεταξύ 2022 και 2025, η Υπηρεσία
Υδάτων της Καταλονίας ανακύκλωσε και προώθησε στην κατανάλωση σχεδόν
62 εκ. κ.μ. πόσιμου, σχεδόν το ¼ του νερού της βρύσης. Το
υπόλοιπο αναγκαίο προήλθε από αφαλάτωση και από τις δεξαμενές αποθήκευσης
του όσου βρόχινου.
Μετά
ταύτα, το πάθημα έγινε μάθημα: H
Βαρκελώνη αποφάσισε
ότι δεν μπορεί να αντέξει άλλες κρίσεις νερού και, έτσι, τον Ιανουάριο 2026
προκήρυξε ένα διαγωνισμό για την κατασκευή μιας πιλοτικής μονάδας άμεσης -
όχι έμμεσης - επανάχρησης του νερού. Με λίγα λόγια τα γκρίζα νερά
της πόλης θα επεξεργάζονται κατάλληλα και θα προωθούνται στο δίκτυο, παρακάμπτοντας
τη φάση της διοχέτευσης στο ποτάμι.
Το
παράδειγμα της Βαρκελώνης δεν αποτελεί το πρώτο στον κόσμο. Η Ευρώπη πιέζει
συνεχώς για την ανακύκλωση και την επανάχρηση του νερού τη
στιγμή που η Σιγκαπούρη πίνει εδώ και 20 χρόνια νερό επανάχρησης.
Η Ισπανία εφαρμόζει την ανακύκλωση και την επανάχρηση του νερού
σε ευρεία κλίμακα αλλά για άρδευση. Εναποθέτει όμως την απόφαση χρήσης
του ανακυκλωμένου νερού ως πόσιμου στις Αυτόνομες Κοινοτήτες της. Και
εδώ τοποθετείται το παράδειγμα της Βαρκελώνης, πρωτοπόρου στην Ευρώπη
ως προς την κυκλική οικονομία - ανακύκλωση και αναγέννηση
- του νερού. Όχι τυχαία, μόλις τον Ιούλιο 2026 το Δημοτικό
Συμβούλιο της πόλης κατέστησε υποχρεωτική την εγκατάσταση συστημάτων
ανακύκλωσης των γκρίζων νερών σε όλα τα νέα κτίρια κατοικιών και στις
μεγάλες ανακαινίσεις, ενώ διέθεσε ήδη 51 εκ. ευρώ για την ολοκλήρωση της
μονάδας επεξεργασίας νερού του δεύτερου ποταμού της πόλης με
στόχο την ανάκτηση 33 εκ. κ.μ. πόσιμου ετησίως.
Και
στα δικά μας!
«Οικολογική Συμμαχία».
- Για την «Οικολογική Μετάβαση» σε μία κοινωνία βιώσιμης ευημερίας.
- Για τον άνθρωπο, τα ζώα και το περιβάλλον.
- Για τον κόσμο που μπορεί να γίνει.
contact@oikologiki-symmaxia.gr
