Υπάρχουν
ζητήματα που εξ ορισμού δεν επιδέχονται οικολογική διαχείριση και άλλα
που την αποζητούν μεν αλλά προσκρούουν στον τοίχο της πολιτικής ανικανότητας
και της πρόθυμης ικανοποίησης κάθε οικονομικού συμφέροντος, σχεδόν πάντα επιζήμιου
για τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά αιτήματα του χώρου. Οι
εξορύξεις, για παράδειγμα, είναι εκ φύσεως ασύμβατες με την οικολογική
προσέγγιση, ενώ η ιχθυοκαλλιέργεια θα είχε αυτή τη δυνατότητα, η
οποία όμως ακυρώνεται λόγω της άγριας μετατροπής της σε υπερεντατική
δραστηριότητα χαμηλού κόστους και υψηλού κέρδους. Σε αυτή την
τελευταία κατηγορία - των ζητημάτων που ίσως θα μπορούσαν να αναχθούν σε
διαχειρίσιμα μέσω της οικολογικής προσέγγισης - εντάσσεται και η
περίπτωση των περίφημων Data Centers.
Το
ερώτημα που γεννάται κατά συνέπεια είναι στρατηγικής σημασίας: Είναι δυνατό η τεχνολογική/ψηφιακή
ανάπτυξη να συνυπάρξει με την προστασία του πολύτιμου εδάφους, του δασικού
πλούτου και της βιοποικιλότητας, την εξοικονόμηση και την επάρκεια
των υδατικών πόρων, τη ορθολογική χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας,
την απανθρακοποίηση της οικονομίας, την κυκλική οικονομία, τη δημόσια
υγεία και, εν γένει, την προστασία του ανθρώπινου και του φυσικού
περιβάλλοντος; Με λίγα λόγια είναι δυνατόν η κατασκευή των Data Centers να έχει τις ελάχιστες περιβαλλοντικές
επιπτώσεις;
Μολονότι
πρόκειται για υποδομές υψηλής τεχνολογίας - κέντρων αποθήκευσης δεδομένων
- τα Data Centers μπορούν να συγκριθούν σήμερα με εγκαταστάσεις βαριάς
βιομηχανικής δραστηριότητας, ή ακόμα και με τμήμα της εξορυκτικής
βιομηχανίας, λόγω του πρωτοφανούς περιβαλλοντικού τους αποτυπώματος
– σημαντική κλίμακα εγκαταστάσεων, τεράστια κατανάλωση φυσικών πόρων, νερού και
ενέργειας, βιομηχανική ηχορύπανση κ.λπ. - που τα καθιστά ένα από τα μεγαλύτερα
σύγχρονα κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα.
Η
κατασκευή και η λειτουργία τους, κατά συνέπεια, προϋποθέτουν την υιοθέτηση και
την εφαρμογή αυστηρών κοινωνικών, περιβαλλοντικών και εταιρικών
δεσμεύσεων έτσι ώστε οι υποδομές αυτού του τύπου να καταστούν κοινωνικά επωφελείς
και περιβαλλοντικά ουδέτερες. Η υιοθέτηση των κριτηρίων ESG -
Environmental, Social, and Governance - δεν μπορεί να αποτελεί υπόθεση
εργασίας ούτε προαιρετική στρατηγική, αλλά τη βασική προϋπόθεση για την περιβαλλοντική
ουδετερότητα και την κοινωνική αποδοχή των εν λόγω επενδύσεων.
Από
την αυστηρή επιλογή της χωροθέτησης και τη βέλτιστη διαχείριση των
αναγκαίων υδατικών πόρων και της απαιτούμενης ενέργειας - μέσω ανανεώσιμων
πηγών και ανακτημένου μη πόσιμου νερού - έως την υιοθέτηση στρατηγικών
ψύξης μηδενικού περιβαλλοντικού αποτυπώματος, την εφαρμογή της κυκλικής
οικονομίας σε όλες τις φάσεις της κατασκευής και λειτουργίας τους, την τήρηση
των πλέον αυστηρών κοινωνικών δεσμεύσεων και την εφαρμογή των σχετικών διεθνών
προτύπων και ευρωπαϊκών οδηγιών, οι όροι της κοινωνικής και περιβαλλοντικής
βιωσιμότητας των Data
Centers
αποτελούν
μονόδρομο για τη μετατροπή τους σε ενεργούς παράγοντες της οικολογικής
μετάβασης στην ψηφιακή εποχή στην οποία θέλει να βασίζεται ο κόσμος
μας.
Και ενώ
ο δημόσιος διάλογος γύρω από τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά
στάνταρντ των υποδομών αυτού του είδους ανά την Ευρώπη κινείται σε
επίπεδα προηγμένης εμβάθυνσης και η Ιταλία κατασκευάζει την πρώτη
εγκατάσταση στο εσωτερικό βουνού για προφανή λειτουργικά οφέλη, η ελληνική
πραγματικότητα σχετικά με το θέμα είναι περισσότερο από απογοητευτική: Η
χώρα βιώνει μια ανεξέλεγκτη ζήτηση Data Centers, δίχως
ένα στιβαρό νομοθετικό πλαίσιο, δίχως τον όποιο στρατηγικό σχεδιασμό,
με τον δημόσιο διάλογο να περιορίζεται στα τετριμμένα στοιχειώδη, σαν η
κατασκευή μιας υποδομής αυτού του τύπου να ισούταν με εκείνη μιας ισομεγέθους υπεραγοράς.
Τίποτα
το τυχαίο. Η συγκριτική αντιπαράθεση μεταξύ του σχετικού νομοθετικού
πλαισίου μας και της αντίστοιχης ευρωπαϊκής νομοθεσίας αναδεικνύει
μια σαφή απόκλιση προτεραιοτήτων αλλά και την ένδεια της εγχώριας πολιτικής,
η οποία παραμένει ξένη προς την περιβαλλοντική
προβληματική, προσκολλημένη στο στυγνό «εμπόριο» του περιβάλλοντος
στο οποίο έχουμε αναφερθεί πολλάκις: Ενώ η ευρωπαϊκή νομοθεσία εστιάζει
στην ποιότητα του περιβαλλοντικού αποτυπώματος σε συνδυασμό με την αποδοτικότητα
και τη διαφάνεια σε όλες τις αναγκαίες διαδικασίες, η ελληνική
νομοθεσία ανακυκλώνει απλά και μόνο τη γνωστή «φτώχεια» της προσέλκυσης στρατηγικών
επενδύσεων με κάθε κόστος και τη διαχείριση της χωρητικότητας του ηλεκτρικού
δικτύου (sic!!!)
Υπομονή…
«Οικολογική Συμμαχία».
- Για την «Οικολογική Μετάβαση» σε μία κοινωνία βιώσιμης ευημερίας.
- Για τον άνθρωπο, τα ζώα και το περιβάλλον.
- Για τον κόσμο που μπορεί να γίνει.
contact@oikologiki-symmaxia.gr
